M&A và điều khoản thay đổi quyền kiểm soát: rà soát chấp thuận của đối tác

Cần xác định đối tượng giao dịch là cổ phần, tài sản hay quyền và nghĩa vụ hợp đồng. Trong giao dịch mua cổ phần, công ty mục tiêu vẫn có thể là bên thực hiện hợp đồng; việc đổi cổ đông không đồng nghĩa mọi hợp đồng được chuyển sang bên mua. Tuy nhiên, thỏa thuận đang có có thể quy định hệ quả riêng khi quyền kiểm soát thay đổi.

Bộ luật Dân sự về hiệu lực và sửa đổi hợp đồng cùng Luật Doanh nghiệp về cơ cấu sở hữu là các căn cứ đối chiếu. Không nên dùng một nhận định chung về tư cách pháp nhân để bỏ qua cam kết đã ký với ngân hàng, bên cho thuê, khách hàng hoặc nhà cung cấp.

Điều khoản liên quan có thể nằm dưới tiêu đề chuyển nhượng, sự kiện vi phạm, chấm dứt, cam đoan hoặc nghĩa vụ thông báo. Người rà soát nên tìm cả thay đổi sở hữu trực tiếp, sở hữu gián tiếp, người có quyền bổ nhiệm và nhóm người cùng kiểm soát. Phạm vi áp dụng phụ thuộc đúng câu chữ và bối cảnh hợp đồng.

DVT Venture đề xuất lập bảng cho từng hợp đồng quan trọng: sự kiện kích hoạt, bên nhận thông báo, loại chấp thuận, thời điểm phải có và hệ quả nếu thiếu. Không tự đặt một tỷ lệ phần trăm thống nhất cho mọi hợp đồng; ngưỡng kiểm soát cần đọc theo định nghĩa mà các bên đã thỏa thuận.

Một nghĩa vụ gửi thông báo khác với điều kiện phải được chấp thuận trước. Một quyền chấm dứt sau khi nhận thông tin cũng khác với việc hợp đồng tự chấm dứt ngay khi giao dịch hoàn tất. Bảng rà soát phải thể hiện đúng sự khác nhau này để tránh vừa yêu cầu quá mức vừa bỏ sót điều kiện thiết yếu.

Khi câu chữ không rõ, cần xem toàn bộ hợp đồng, phụ lục và quá trình thỏa thuận; không diễn giải chỉ từ một dòng trích riêng. Nếu phải xin đối tác xác nhận, nội dung đề nghị nên mô tả đúng cấu trúc giao dịch và phạm vi thay đổi dự kiến, tránh xin một chấp thuận không bao phủ phương án cuối cùng.

Kế hoạch M&A nên xác định ai chịu trách nhiệm liên hệ, ai cung cấp thông tin và bên nào chịu chi phí phát sinh theo thỏa thuận. Với hợp đồng ảnh hưởng lớn đến vận hành, các bên cân nhắc điều kiện hoàn tất hoặc phương án xử lý riêng nếu không được chấp thuận. Đây là quyết định phân bổ rủi ro, không phải một mẫu điều kiện bắt buộc cho mọi giao dịch.

Tài liệu chấp thuận cần được kiểm tra về người ký, hợp đồng được nhắc tới, cấu trúc được phép và các điều kiện kèm theo. Một thư đồng ý có giới hạn không nên được ghi trong checklist là đã hoàn thành vô điều kiện. Cần chuyển các điều kiện còn lại cho người phụ trách sau tiếp quản.

Giả định bên mua dự kiến nhận quyền kiểm soát một công ty có hợp đồng thuê kho quan trọng. Hợp đồng thuê yêu cầu chấp thuận trước khi thay đổi người kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp. Nhóm giao dịch ban đầu chỉ kiểm tra điều khoản cấm chuyển nhượng hợp đồng nên cho rằng không có việc phải làm.

Khi đọc lại toàn văn, nhóm cần đánh giá điều khoản kích hoạt bởi giao dịch cổ phần, lập phương án trao đổi với bên cho thuê và xác định cách xử lý trong hợp đồng M&A. Ví dụ hoàn toàn giả định; không hàm ý mọi hợp đồng thuê đều có điều kiện hoặc hệ quả tương tự.

Một thương vụ đổi từ mua trực tiếp sang mua qua công ty mẹ có thể làm thay đổi phân tích về quyền kiểm soát gián tiếp. Vì vậy, bảng chấp thuận phải gắn với phiên bản sơ đồ giao dịch. Khi điều chỉnh tỷ lệ, thời điểm hoặc chủ thể mua, cần rà soát lại các hợp đồng đang được đánh dấu đã xử lý.

Sau hoàn tất, bộ phận tiếp quản nên nhận danh mục thông báo còn phải gửi và các cam kết tiếp tục. Đối với lĩnh vực có giấy phép hoặc nghĩa vụ chấp thuận theo luật, phải rà soát riêng quy định hiện hành. Chấp thuận của đối tác theo hợp đồng không thay cho chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền nếu pháp luật yêu cầu.